فهرست مطالب
بنابر آمارهای موجود حدود ۴۰% خودروهای کشور در محدوده سن فرسودگی قرار دارند. مشخصا تبعات منفی فراوان مترتب بر تردد این حجم زیاد از خودروهای فرسوده (اعم از آلایندگی و مصرف سوخت بالا، تلفات تصادفات رانندگی و …) محرک قانونگذاران در تسهیل فرآیند اسقاط خودروها بوده به نحوی که از رده خارج نمودن سالانه ۵۰۰ هزار خودرو فرسوده در برنامه هفتم توسعه گنجانده شده هرچند که در عمل در سال گذشته تنها ۴۵ هزار خودرو فرسوده (کمتر از ۱۰% هدفکذاری انجام شده) اسقاط گردید!
سن فرسودگی خودروها براساس قانون هوای پاک
سن فرسودگی خودروهای کشور ذیل آیین نامه اجرایی ماده ۸ قانون هوای پاک تعیین شده است. براساس اصلاحیه جدید قانون هوای پاک تمامی خودروها حتی اگر در مرز سن فرسودگی باشند در صورت اخذ معاینه فنی، کماکان امکان تردد را خواهند داشت و صرفا اگر خودرویی پس از عبور از سن فرسودگی دو مرتبه متوالی در آزمون معاینه فنی مردود شود فرسوده محسوب خواهد شد.
هر چند که با توجه به امکان تعویض اتاق و موتور عملا این بند صرفا متوجه برخی از خودروهای دولتی بوده و معمولا مالکان خودروهای فرسوده صرفه اقتصادی از بازسازی خودور خود صرفه اقتصادی بیشتری به نسبت اسقاط آن عاید خواهند شد.
نحوه قیمتگذاری خودروهای فرسوده
یکی از امور ارجاعی به کارشناسان رسمی دادگستری، قیمتگذاری خودروهای فرسوده است. بطور کلی ارزش یک خودرو فرسوده متشکل از دو جزء “ارزش لاشه” و “ارزش تعداد گواهی اسقاط” حاصله از رده خارج نمودن خودرو است.
در حال حاضر قیمت هر گواهی اسقاط برای گروه خودرو سواری، وانت و ون ۳۵ میلیون تومان و برای گروه خودروهای سنگین ۵۵ میلیون است. با توجه به کسر ۱۰ درصد از قیمت گواهی اسقاط بعنوان حق العمل مراکز اسقاط، عملا بابت هر گواهی اسقاط خودروهای سبک ۳۱ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان بابت و بابت هر گواهی خودرو سنگین ۴۹ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان پرداخت می گردد. براساس آیین نامه اجرایی ماده ۱۰ قانون ساماندهی صنعت خودرو در جریان از رده خارج نمودن هر گروه خودرویی به تعدادی مشخص گواهی اسقاط صادر خواهد شد.
قیمت لاشه هر خودرو نیز وابسته به وزن آن بوده که و در شرایط فعلی حداقل هر تن ۱۵ میلیون تومان خریداری خواهد شد (برای اطلاع از قیمت روز ضایعات فلزی میتوانید به مراجع مربوطه از جمله درگاه اینترنتی “ایران ضایعات” مراجعه نمایید). همچنین تعداد گواهی های تولید از هر نوع خودروهای مختلف و وزن تقریبی هر گروه خودرویی در جداول زیر ارائه شده است.
“براساس جدید ترین دستورالعمل ستاد نوسازی ناوگان و اسقاط خودروهای فرسوده، خودروهایی که ۲۰ تا ۲۵ سال از زمان تولید آنها گذشته باشد سه گواهی اسقاط دریافت می کنند.”
سوالات متداول
سن فرسودگی خودرو براساس قانون هوای پاک چند سال است؟
براساس اصلاحیه آییننامه اجرایی ماده ۸ قانون هوای پاک، صرف رسیدن خودرو به سن فرسودگی مانع تردد آن نیست. تنها در صورتی که خودرو پس از عبور از سن فرسودگی، دو بار متوالی در آزمون معاینه فنی مردود شود، بهعنوان خودروی فرسوده شناخته خواهد شد.
قیمت خودرو فرسوده چگونه محاسبه میشود؟
قیمت خودرو فرسوده از مجموع دو بخش تشکیل میشود: ارزش لاشه خودرو و ارزش گواهیهای اسقاط صادرشده برای آن. ارزش لاشه به وزن خودرو و قیمت روز ضایعات فلزی وابسته است و ارزش گواهی اسقاط نیز براساس نرخهای مصوب تعیین میشود.
ارزش هر گواهی اسقاط خودرو در حال حاضر چقدر است؟
در حال حاضر، قیمت هر گواهی اسقاط برای خودروهای سواری، وانت و ون ۳۵ میلیون تومان و برای خودروهای سنگین ۵۵ میلیون تومان است. پس از کسر حدود ۱۰ درصد حقالعمل مراکز اسقاط، مبلغ نهایی پرداختی به مالک کمتر خواهد بود.
چرا اسقاط خودروهای فرسوده در کشور با وجود قوانین موجود بهخوبی اجرا نمیشود؟
به دلیل امکان دریافت معاینه فنی، تعویض اتاق یا موتور و همچنین صرفه اقتصادی بازسازی خودرو نسبت به اسقاط، بسیاری از مالکان تمایلی به خروج خودرو از چرخه تردد ندارند؛ موضوعی که موجب فاصله چشمگیر بین اهداف قانونی و عملکرد اجرایی شده است.
